Home / Madaniyat / Nafas olish tizimining yalliglanish bilan kechuvchi kasalliklari sindromlari

Nafas olish tizimining yalliglanish bilan kechuvchi kasalliklari sindromlari

Traxeitni etiologiyasi bakterial jarohatlanish bo’lsa, kasallik yuqori nafas yo’llarini jarohatlanishi yoki krupga xos yo’tal bilan boshlanib, keyinchalik bemor ahvoli og’irlashadi. Bemorda toksikoz holati va inspirator nafas qisish kuchayadi. O’pka ustida perkutor, auskultativ uzgarishlar kuzatilmaydi.

Bronxit. Etiologiyasi. Bolalarda kasallikni asosan respirator viruslar chaqirib, toza bakterial bronxit kamdan – kam uchraydi. Ammo viruslar tasirida bakteriyalarni faollashuvi odatiy xol bo’lib, kasallikni bakteriyalardan kupincha stafilokokk, streptokokk, pnevmokokklar chaqiradi. Bronxitda kasallikka beriluvchanlik muhim o’rin tutadi. Shular sababli bazi bolalar boshqalarga nisbatan bronxit bilan ko’prok ogriydi. Bronxit bazi bolalar infeksiya kasalliklarini, jumladan qizamiq, kuk yutalpi odatdagi klinik kurinishi hisoblanadi.

bronxit

Klinikasi. Bronxitni asosiy simptomi yutal bo’lib, kasallik boshlanishida quruq, bazan davomli ko’krakda og’riq bilan kechadi. Ikkinchi haftalarda yo’tal yumshab, bemor shilimshiq, shilliq – yiringli balg’am ajrata boshlaydi. Perkussiya tovushi o’zgarmagan bo’ladi, bazan upkani burtishida korobkaga oid tovush eshitiladi. Auskultasiyada quruq yoki yirik va o’rta kalibrli nam xirillashlar eshitiladi. Agarda patologik jarayonga mayda bronx va bropxiolalar ham qo’shilsa, mayda pufakchali xirillashlar paydo bo’lib, ular soni yutalgapda kupayadi. Bronxit asosan ikki tomonlama bulib, bazan bir tomonlama ham bulishi mumkin.

Rentgenologi k uzgarishlar bo’lmasligi mumkin, ammo kupincha, ayniqsa erta yoshdagi bolalarda bronx – qon tomirlar ko’rinishini ikki tomonlama bir meyorda kuchaynshi kuzatiladi.

Jahon sogliqni saklash tashkiloti kriteriyasi buyicha, agarda balg’amli xo’l yutalpi yil davomida 3 oy yoki undan kup davom etishi ketma – ket ikki iil davomida saklapib turishi surunkali bronxitga xosdir.

Obschruktiv (spastik) bronxit. Bunda ham bronxitga xos simptomlar kuzatiladi, ammo obstruktiv sindromlar: ekspirator nafas qisish, ko’krak qafasnnp bo’rtirib turishi, perkussiya tovushini korobka tovushiga oid bo’lishi, nafas chiqarishii chuzilishi va bunda xushtaksimon xirillashlarni eshitilishi juda rivojlangan bo’ladi. Bunda bronx yo’llarida yalliglanish infiltrasiyasini, \up mikdorda shillikli suyukliklar va shishni paydo bo’lib, bronx yullarida churib qolishi obstruksiyapi paydo bo’lishiga olib keladi. Agarda bunda bronx yo’llari butushtay berkilsa, o’pkaning o’sha segmenti yoki bo’lagida xriplar yukolib, nafas tovushlari juda pasayadi yoki umuman eshitilmaydi.

Bronxiolit. Kasallik erta yoshdagi bolalarda, ayniqsa tugilishping birinchi oylarida nisbatan ko’p uchraydi. Odatda oilada kattalar epgil respirator infeksiya o’tkazgaida bola tezda kasallanib qoladi.

Klinikasi. Kasallik boshlanishda engil tumov subfebril temperatura bilan boshlanib, 2-3 kun o’tgach bemor ahvoli tezda ogyrlashadi. Bunda nafas qisish (yordamchi muskullar ishtiroki bilan), burun qanotlarini kengaiishi, og’iz atrofi sohasini ko’karishi paydo bo’ladi. Obstruktiv jarayonni ko’payishi bilan bemor betoqatlanib, nafas olishni etishmasligi ortadi. Nafas olish soni 1 minutga 70 – 90 ga etadi. Perkussiyada korobka tovushiga oid tovush eshitiladi. Auskultasiyada musiqasimon, xushtaksimon quruq va ko’p mikdorda mayda pufakchali xirillashlar eshitiladi. Rentgenologik tekshirishda o’pka bo’laklari tinikligini hamda bronx – kon tomir ko’rinishini ortishi kuzatiladi.

Pnevmoniya. Etiologiyasi. Pnevmoniyani bakterial qo’zgatuvchisi pnevmokokk, stafilokokk, streptokokk, gemofilyus inflyuensa Pfeyffera, klebsiella (Fredlendera) hisoblanadi. Ammo ko’pincha anamnezda o’tkazilgan respirator virus infeksiyasi qayd qilinadi.

Klinikasi. Kasallik boshlanishidayoq uning og’ir engil kechishiga moe ravishda bemor holatini og’irlashishi febril temperatura, nafas qisishi, taxikardiya, burun lab uchburchagini ko’karishi kuzatiladi. O’pkaning jarohatlangan sohasida perkussiya tovushini bo’gilishi kuzatilib, shu sohani o’zida pasaygan, dagal yoki bropxial nafas tovushlari eshitiladi. Agarda jarohatlangan soha kichik bo’lsa, perkutor o’zgarish noaniq bo’lib, shu sohani o’zida bir tutam mayda pufakchali xirillashlar eshitiladi. Odatda kasallikni birinchi kunlari xirillashlar eshitilmay, yallig’lanishni orqaga qaytishi boshlarida eshitiladi. Pnevmoniyada mayda pufakchali xirillashlarni yukori jarangdorlikda eshitilishi xosdir.

Rentgenologik tekshirishda o’pka segmenti yoki bo’lagi sohasida qora soyalarni kuzatilishi orqali segmentar yoki o’pka bo’lagi pnevmoniyasi tashhpsi tasdiklanadi. Mayda o’chokli pnevmoniyada, har bir uchoqni soyasi kichik bo’lganligi sababli, rentgen orkali aniklashni iloji bo’lmaydi. Bunda mayda o’choklar bir biriga qo’shilib, yaxlit infiltrasiya ko’rinishini beradi. Staftlokokk pnevmopiyani boshlanish davrida rentgenda dun g chegarachik, kattik,. yirik soya kuzatilib, odatda bu butun o’pka bo’lagini egallagan bo’ladi.

Plevrit. Plevrani yallig’lanish kasalligi bo’lib, mustakil kasallik yoki pnevmonini qoldigi sifatida iaydo buladi.

Quruq plevrit – o’pkani o’tkir bakterial infeksiyasida, tuberkulyozda, kollagenozda kuzatiladi.

Klinikasi. Quruk plevritga okrik, sindromi xos bo’lib, bu nafas olganda kuchayadi va kovurgalar bo’ylab diafragma jarohatlanganda esa korit a tarqaladi. Bemor ofiqpi kamatirish maqsadida kasal tomosha yon boshlib yotishga xarakat kiladi. Auskultasiyada jarohatlangan tomonda nafas shovqini pasayishi va plevrani ishqalanishi eshitiladi.

Serozli plevrit. Kelib chikishiga qarab spesifik (tuberkulyozda) xam nospesifik (pnevmokokk, streptokokk, gripp virusi tasirida) bo’ladi.

Yiringli plevrit. Ko’pipcha pnevmoniyami qoldigi sifatida, bazan esa mustakil ravishda paydo bo’ladi.

Klinikasi. Bemorni ahvoli ogir bo’lib, febril temperatura tezda gektik xarakterdagi temperaturaga almashinadi. Nafas olishni etishmasligi zo’rayib boradm. Bemor chuqur, xul yutaladi.

Eksgudativ yoki yiringli plevritda agar suyuklik plevra sohasining bir tomonlama ko’p qismini egallagan bo’lsa, unda nafas olishda ko’krak qafasini yarmi (kasallangan tomon) orqada qoladi. Perkussiyada Ellis – Damuazo -Sokolov chizigi aniklanadi, bunda bugik perkussiya tovushining yuqorigi chegarasi orqa aksillyar chizigipmpg yuqorigi qismida bo’lib, bu erdan u ichkariga va pastga qarab boradi. Bu chiziq plevradagi suyuklikning eng baland turish sathini ko’rsatadi. Bunda o’pka suyuklik tufayli ildiz tomon surilgan bo’ladi. Jarohatlangan tarafda uchburchak shaklida bug’iq timpanik tovush (Garlyand uchburchagi) hosil bo’ladi.

U qisilgan o’pka sohasiga to’g’ri keladi. Uning gipotenuzasi – Sokolov – Damuazo chizigining davomi, kateti esa umurtqa pogonasi va Sokolov – Damuazo cho’qqisidan tushirilgan perpendikulyar chiziq bo’ladi. kof tarafda ham uchburchak hosil bo’lib, bunga Rauxfus – Grokko uchburchagi deyilib, bu kuks oralig’idagi azolarining surilishi natijasida paydo bo’ladi. Bunda perkussiyada bug’ik tovush eshitiladi. Uning bir kateti -umurtqa pogonasi, ikkinchisi esa – o’pkaning pastki chegarasi, gipotenuzasi -Sokolov – Damuazo chizig’ida bo’ladi.

Auskultasiyada nafas tovushi va xirillashlikni juda pasaygan bazan esa eshitilmas darajada bo’lishligi kuzatiladi. Rentgenologik va plevra suyukligini tekshirish orqali plevrit diagnozi va uning etiologiyasi tasdiklanadi.

Яна маълумот

moloko-1024x768

Yangi tug’ilgan chaqaloqni ko’krakdan boqish

Yangi tug’ilgan sog’lom chaqaloqni kqkrakdan boqishni u tug’ulgandan sung dastlabki 30 minut ichida boshlagan makul. …