Главная / Маданият / Нопропсионал нанизмга қуйдагилар киради:

Нопропсионал нанизмга қуйдагилар киради:

1. Хондродистрофия юнон тилида «хондрион» – тоғай, «трофия» – овқатланиш, умумийлаштириб айтганда тоғайни овқатланишини бузилиши. Ушбу касалликда тогайдан ривожланиб келаётган суяк бўйига секин ўсиб, енига еса ўсиш /периостал суяк ҳосил бўлиши жараёни/ ўзгармайди. Касалларни оёқ-қўллари калта, панжалари квадрат шаклида бўлиб, калласи катта, бел умуртқасида лордози кузга ташланади.

2. Суякларни тугма мўртлиги -Остекгенисис имферифекте конгенита (яни суякни номукаммал ташкил топиши). Ушбу касалликда тогайларни ривожлаиишни ўзгармасдан, ендостал ва периостал суяк ҳосмл бўлиш жараёнлари бузилади. Периостал ва ендостал остеобластлари суяк тўқимасида етарли ривожланмайди.

5656

Натижада асосаи суякни енига қараб ўсиши сустлашадн ва узун, жуда ингичка суяклар қосил бўлиб, суяк тўқимаси нимжон, тез синадиган  бўлиб  қолади.   Бу  ҳолатда  оёк-кўллар   калта   бўлиши   мумкин, лекин бу ўзгаришлар суяк синиш оқибатида пайдо бўлади.

3. Оғир ўтган рахит ҳам бўйи пастлика олиб келиши мумкин.

Гигантизм ва субгигантизм. Пропорсионал гигантизм – мутлоқо соглом, кўпинча ота-онасини бўйи катта бўлган болаларда учрайди. Нопропорсионал гигантизмга гипофизар гигантизм мисол бўлиши мумкин. Кўпинчали бундай болаларни ўсиши 10-12 ёшгача бошқа болалардан фарқ қилмайди. Пубертат ёшида еса уларда гипофизни олдинги бўлимини гиперфунксияси натижасида ўсиш жараёни авж олади. Кўпинча бунда акромегалия белгилари пайдо бўлиб беморни бурни, жағ суяклари, қўл оёк панжалари ҳаддан зиёд катталашиб кетади.

Болаларда жисмоний ривожланишнинт бузилишини ўз вақтида аниқлаш, кераклик даволаш ва профилактик чораларини муттасил кўриб бориш, болаларни соғломлаштириб боришда муҳим ўрин тутади.

Акселерасия жараёни тўғрисида тушунча. ХХ аср давомида кўпчилик давлатларда болаларда жисмоний ўсиш ва ривожланишнинг тезлашуви кузатилган. Бу жараённи 1935 йилда немис олими Кох «Акселерасия» деб атаган. Бу жараён ҳар бир ёшдаги болаларда, ҳатто ҳомилани ўсиб ривожланишида ҳам кузатилган. Жумладан оҳирги 40-50 йил давомида янги туғилган чакалокнинг бўйи 1-2 см га ортиб, вазни 150г дан 500 г гача кўпайиши кузатилган. Вазни 4000 г ортиқ бўлган чақалокларнинг сони 10-16% ни ташкил етган. Бир ешгача бўлган болалар бўйи 4-5 см га, вазни еса 1-2 кг, га ортган. Охирги 100 йил давомида 15 ёшдаги болалар бўйи 20 см га ортган. Акселерасия жараёни биологик етувчанликни вақтини ҳам ўзгартирган. Масалан-:. доимий тишларни ертарок ўсиб чиқиши олдинги асрни болаларига қараганда бир йил ертарок, жинсий етувчанликни ва суяк ядроларни ертарок, пайдо бўлиши кузатилган. Ҳозирда ўгил ва қиз болаларда жинсий етувчанлик олдинги давр болаларига Караганда 1,5-2 йил ертарок, содир бўлмокда.

Аксслерасияга илгари ижобий жараён деб қаралган бўлса, кейинчалик ривожланишнинг диспропорсия ҳолатлари ҳам кузатилди. Акселарсия гармоник ва дисгарманик хилларига фаркланди. Гармоник акселрасияда антропометрик кўрсаткичлар ва биологик етувчанлик шу ёшдаги болалар кўрсатгичидан юкори бўлади. Дисгармоник акселерасияда бўйига ўсишини тезлашиши жинсий етувчанликни тезлашмаслиги ёки буни акси ва бошқа кўрсаткичларда номоён бўлиши мумин.

Жинсий етувчанлик ертарок кузатилиши натижасида ёшроқ болаларда асаб ва юрак қон томирлар тизимларини функсионал бузилишлари, ўсиш жараён л армии ва жинсий безлар ни ривожланишини бузилишлари кузатилмокда. Акселерасия жараёни тахминан ҳамма мамлакатларда учраб, бу жараёни тушунтиришда адабиётларда хилма-хил теория ва гипотезалар мавжуд. Қуёш радиасияси, магнит майдони, космик радиасияси, СО2– газни юқори консентрасияси, генетик факторлар тасири, хаёт шароитларидаги айрим факторлар (иқтисодий ва иштимоий шароит, алмментар, куп миқдордаги информасия) шулар қаторига киради. Оҳирги малумотларга кура акселерасия    жараёни    економик  тараққий   етган давлатларда    пасайиб бормокда.

Яна маълумот

grudnoe-moloko-v-tchem-tsennost

Она кўкрагидан боқишда учрайдиган қийинчиликлар

Кўкракдан боқишда онада учрайдиган қийничиликлар: Сургичларнинг нотугри шаклланиши: улар кичкина, ясси, кукрак бези ичига тортилган …